Van Living Lab naar voorbereiding voor praktijkproeven op bedrijfsterreinen en openbare wegen

Het CATALYST Living Lab: de basis voor geautomatiseerd transport

De ontwikkeling van Connected Automated Transport (CAT) in Nederland kent een heldere rode draad: van onderzoek en experiment naar praktische toepassing. Die reis begon in het CATALYST Living Lab, een project dat de fundering legde voor alles wat daarna zou volgen. In dit living lab werd onderzocht hoe geautomatiseerd transport in de praktijk functioneert, welke technologische en organisatorische uitdagingen er spelen en wat er nodig is om CAT-stap voor stap dichter bij de realiteit te brengen.

Het CATALYST-project bracht onderzoekers, technologiebedrijven, logistieke partijen en overheden samen rond één gedeelde ambitie: inzicht krijgen in de randvoorwaarden voor een succesvolle uitrol van geautomatiseerd transport. De lessen uit dit living lab vormen de directe aanleiding voor de vervolgstappen die in de onderzoeksreeks zijn gezet.

CAT4Yards: een implementatiemodel voor bedrijfsterreinen

Voortbouwend op de resultaten van het CATALYST Living Lab richtte het onderzoeksproject CAT4Yards zich op een concrete volgende stap: het voorbereiden van veldexperimenten op bedrijfsterreinen. Want hoewel CAT veelbelovend is, stonden bedrijven en technologieleveranciers nog niet op dezelfde lijn. Logistieke partijen hadden verwachtingen over wat geautomatiseerde voertuigen moeten kunnen, terwijl Original Equipment Manufacturers (OEM’s) werkten vanuit hun eigen technologische mogelijkheden en beperkingen. Die kloof moest worden overbrugd.

CAT biedt namelijk aanzienlijke kansen voor de logistieke sector. Het vergroot de efficiëntie en voorspelbaarheid van transportprocessen, verhoogt de veiligheid op drukke terreinen en draagt bij aan de verduurzaming van de logistiek. Vooral in industriële havengebieden en op belangrijke logistieke corridors zijn de potentiële voordelen groot. Maar om die kansen te verzilveren, moest eerst duidelijk worden wat de implementatie van CAT in de praktijk vraagt.

De aanpak: inzicht op maat

Het resultaat van CAT4Yards is een praktische aanpak die logistieke partijen helpt te begrijpen wat de inzet van CAT voor hun specifieke operatie betekent. Deze aanpak structureert de relevante factoren langs vier dimensies:

• Het voertuig en de aansturing – welke technische eisen gelden er en hoe wordt het systeem aangestuurd?
• De logistiek en de mensen – hoe verandert de dagelijkse operatie en wat betekent dat voor medewerkers?
• Organisatie en verantwoordelijkheden – wie is waarvoor verantwoordelijk bij geautomatiseerd transport?
• Wet- en regelgeving – aan welke juridische en normatieve kaders moet worden voldaan?

Door hun eigen variabelen in te vullen krijgen bedrijven een concreet beeld van de haalbaarheid en de benodigde inspanningen. Maar het model van TNO heeft ook een bredere waarde: hoe vaker het voor uiteenlopende situaties wordt ingevuld, hoe scherper het inzicht wordt in wat er sectorbreed nog geregeld moet zijn voordat CAT een realistisch alternatief is in de logistiek en op overslagplaatsen. Bovendien maakt het model het mogelijk om toekomstscenario’s door te rekenen en te vergelijken.

CAT4Hub2Hub: van bedrijfsterrein naar openbare weg

Met de afronding van CAT4Yards is een cruciale stap gezet, maar de ambitie reikt verder. De kennis over geautomatiseerd transport op afgebakende bedrijfsterreinen vormt het vertrekpunt voor een volgende, complexere uitdaging: de inzet van CAT op de openbare weg, in zogenoemde hub-to-hub vrachtoperaties. Precies daar richt het vervolgproject CAT4Hub2Hub zich op.

Het doel van CAT4Hub2Hub: logistieke bedrijven en andere betrokken partijen in staat stellen om goed onderbouwde beslissingen te nemen over de implementatie van CAT op openbare wegen. Daarvoor wordt de eerder ontwikkelde aanpak verder uitgebouwd tot een volwaardige Logistics Centered Design-methodologie. Deze methode maakt inzichtelijk wat de vereisten, de implementatie-inspanning, de risico’s en de baten van CAT zijn – afgestemd op de specifieke situatie van een logistieke organisatie.

Twee toepassingen: industriezones en corridors

CAT4Hub2Hub richt zich op twee toepassingen die in toenemende complexiteit worden aanpakt. Het eerste domein zijn industriezones: korte trajecten op de openbare weg rond havengebieden en industrieclusters, waar geautomatiseerde voertuigen al relatief gecontroleerde omgevingen aantreffen. Het tweede domein zijn corridors: langere afstanden op het hoofdwegennet, waar CAT een grote impact kan hebben op de efficiëntie van logistieke ketens, maar ook waar de operationele en juridische complexiteit het grootst is.

Door deze twee domeinen stapsgewijs te ontwikkelen en valideren, bouwt het project systematisch kennis op over wat CAT in de praktijk vraagt – en wat het oplevert.

Maatschappelijke impact in beeld

Een belangrijk nieuw element in CAT4Hub2Hub is de aandacht voor maatschappelijke effecten. Wanneer CAT op grote schaal wordt ingezet op vrachtcorridors, heeft dat gevolgen die verder reiken dan de logistieke operatie zelf: denk aan effecten op verkeersveiligheid, uitstoot, geluidsoverlast en de arbeidsmarkt. CAT4Hub2Hub kwantificeert deze maatschappelijke impacts, zodat ook overheden beschikken over de onderbouwing die nodig is voor evidence-based beleidsbeslissingen.

Zo zetten we weer een volgende belangrijke stap: van het experimenteren in het CATALYST Living Lab, via het ontwikkelen van een implementatiemodel in CAT4Yards, naar een methodologie die zowel bedrijven als overheden in staat stelt om weloverwogen keuzes te maken over de toekomst van geautomatiseerd transport in Nederland. Een cruciale stap die helpt de logistieke sector in Nederland voor te bereiden op praktijkproeven waarbij autonoom transport geïntegreerd wordt in dagelijkse logistieke operatie.

Meer weten over deze onderzoeksreeks? Neem dan contact met ons op.