Sociale Innovatie

Sociale Innovatie

Je belangrijkste asset is je personeel! De best presterende bedrijven in de haven zetten daarom in op zowel technologische als sociale innovatie.

Research

In de Rotterdamse haven wordt volop geïnnoveerd. Bedrijven die het best presteren zetten niet alleen in op technologische innovatie maar óók op sociale innovatie. Zij zetten ook in op de actieve betrokkenheid (employee engagement) en de ontwikkeling (skills of the future) van hun medewerkers. Renée Rotmans is Adviseur sociale innovatie bij het Havenbedrijf Rotterdam en promovendus (Phd candidate) aan de Universiteit van Amsterdam. Zij deed in opdracht van SmartPort verkennend onderzoek naar sociale innovatie en onderzocht 100 bedrijven in de havenregio Rotterdam. Daarnaast bekeek Renée de effectiviteit van twee initiatieven die actief werk maken van sociale innovatie: RISI (Rotterdams Initiatief voor Sociale Innovatie, een samenwerking van o.a. Deltalinqs, Havenbedrijf Rotterdam, vakbonden en andere bedrijven) en Rotterdam Werkt (een netwerk van gerenommeerde bedrijven in groot Rotterdam die met elkaar werken aan het verhogen van de arbeidsmobiliteit van medewerkers).

Renée ziet uit haar onderzoek 3 belangrijke categorieën bedrijven naar voren komen:

  1. conventional: tot de eerstgenoemde conventionele, behoudende categorie behoort iets meer dan de helft van de bedrijven in de Rotterdamse haven, 54%. Deze bedrijven werken door zoals ze dat altijd al doen. Ze investeren weinig tot niet in technologische en sociale innovatie.
  2. reforming: de tweede categorie, reforming firms, maakt 17% uit van het geheel. Dit zijn hervormers: hier wordt een start gemaakt met investeren in sociale en technologische innovatie, maar deze bedrijven zijn nog wat terughoudend.
  3. game changing firms: de derde groep tenslotte, 22%, wordt gevormd door de game changing firms. Zoals de naam zegt: zij veranderen het spel, ze gaan voorop in de markt, en ze doen dat door in te zetten en flink te investeren op technologische én sociale innovatie.

Er zijn een aantal uitzonderingen. Deze bedrijven vallen in geen van de 3 categorieën en behalen suboptimale innovatie resultaten. Er zijn 4 trends die ervoor zorgen ervoor dat je als bedrijf wel móet innoveren om concurrerend te blijven: digitalisering, robotisering, energietransitie (fossiel naar duurzaam) en automatisering. Om bij al deze ontwikkelingen succesvol te kunnen blijven opereren, moet je als bedrijf dus inzetten op zowel de technologische als de sociale innovatie: zorg dat je mensen mee kunnen (doen) in de ontwikkelingen! Dit zorgt voor verbeterde bedrijfsprestaties én prestaties van medewerkers.

Aanbevelingen: wat kun je doen?
Uit het onderzoek blijkt dat het terugverdieneffect van investeringen in sociale innovatie niet makkelijk is aan te tonen. Dat maakt het voor sommige bedrijven misschien lastig om op sociale innovatie in te zetten. Maar uit het onderzoek blijkt dat sociale innovatie een succesfactor is. Dus ben je een bedrijf (microniveau): zorg dan dat jouw medewerkers invloed hebben op het bedrijfsbeleid en werk aan een klimaat waarin betrokkenheid en eigen initiatief gewaardeerd wordt. Dat biedt je medewerkers de ruimte om met oplossingen te komen die de effectiviteit en de innovatiekracht van het bedrijf verhogen. Geef ook de mogelijkheid om kennis en skills verder te ontwikkelen. Dit draagt bij aan de ontwikkeling en het succes van het bedrijf als geheel.

Ben je een overheid (macroniveau) dan is het advies: faciliteer en stimuleer dat werkgevers en werknemers dit zelf met elkaar vormgeven. Het ondersteunen van sociale innovatie resulteert in een hogere employability van de regionale beroepsbevolking: aan de ene kant zijn werknemers dankzij hun empowerment en ontwikkeling breder inzetbaar en aantrekkelijker voor werkgevers, en aan de andere kant vinden werkgevers gemakkelijker het personeel dat zij zoeken. De werkloosheid en de kosten voor werkloosheidsuitkeringen kunnen omlaag.

Challenges

DNA & ROI – wie zijn de gamechangers?

  1. De Rotterdamse haven en de bedrijven in de haven willen game changers Maar het overheersende DNA in Rotterdam is: behoudend. Hoe ga je de ambitie van sociaal innovatieve haven of sociaal innovatief bedrijf bereiken? Hoe zetten we dat in beweging?
  2. Nieuwe bedrijven zijn goed voor de haven. Hoe voorkomen we dat ze hun frisse aanpak loslaten en het overheersende conventionele DNA overnemen?
  3. Technologische innovatie is concreet zichtbaar. En de return on investment ervan kan duidelijk verantwoord worden. Voor sociale innovatie blijkt het veel moeilijker om aan te geven hoe en waar investeringen zich terugverdienen.
AGRI-RES-300-IoT-SmartPort

Opportunities

Sociale innovatie biedt bedrijven en werknemers de kans om de gezamenlijke effectiviteit en innovatiekracht te verhogen en meer waarde te creëren binnen het bedrijf. Een voorbeeld hiervan was te zien bij een bedrijf waar werknemers de handen ineen sloegen en onderling een flexibel rooster-systeem ontwikkelden. Het initiatief werd gewaardeerd en het door de medewerkers zelf ontwikkelde systeem bleek zo goed te werken, dat het vervolgens bedrijfs-breed is ingevoerd. Sociale innovatie kan bijdragen aan het verbeteren van efficiëntie van de bedrijfsvoering, een verhoging van de winstgevendheid, een verhoging van de werknemersproductiviteit en verhoging van het werkplezier.

Het onderzoek laat zien dat het belangrijk is om bottom-up initiatieven te stimuleren waarin bedrijven en werknemers actief betrokken zijn. Dit inzicht biedt de kans om te kijken welke initiatieven succesvol kunnen zijn: wat kan werken, wat kan zinvol zijn om te ondersteunen?

Door te investeren in zowel technologische als sociale innovatie weten onderwijsinstellingen, de (lokale) overheid, bedrijven en individuen mee te gaan in de vier trends (digitalisering, robotisering, energietransitie en automatisering) en blijft de regio sterk en concurrerend.

Impact door gamechangers

  • Er komt meer aandacht voor het belang en de waarde van sociale innovatie. Het overheersende behoudende DNA van Rotterdam verschuift langzaam maar zeker richting bedrijven die investeren in zowel technologische als sociale innovatie, waarin de mens centraal staat in het innovatieproces en waarin wordt geïnvesteerd in employability van werknemers. Deze game changers zijn beter toegerust voor de uitdagingen van de toekomst.
  • Zo versterken mens en techniek elkaar op weg naar een toekomstgerichte haven.
AGRI-PART-300-SmartPort

Partners

Havenbedrijf Rotterdam, Gemeente Rotterdam, Deltalinqs, Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR), Universiteit van Amsterdam (UvA).

Looptijd

2017 – 2020

Dit project is onderdeel van de roadmap Port Strategy. Voor meer informatie over dit project of deze roadmap, neem contact met ons op.

Download visuals